Waarom feedback vaak mislukt: het verschil tussen oordelen en nieuwsgierig zijn

Een oordeel geven is makkelijk. Nieuwsgierig zijn is moeilijker.

“Die collega is niet betrokken.”
“Zij neemt geen verantwoordelijkheid.”
“Hij staat niet open voor feedback.”

Uitspraken die je regelmatig hoort binnen organisaties. Vaak worden ze uitgesproken tijdens vergaderingen, in de wandelgangen of aan de lunchtafel.

Opvallend genoeg zijn dit geen feiten. Het zijn oordelen.

En oordelen geven is makkelijk. Sterker nog: ons brein is er ontzettend goed in. Op basis van een paar observaties trekken we razendsnel conclusies over iemands gedrag, motivatie of intenties.

Maar juist daar ontstaat vaak het probleem. Want een oordeel sluit af en Nieuwsgierigheid opent een gesprek.

Van oordeel naar observatie

Neem de uitspraak:

“Jij bent niet betrokken.”

Dat klinkt als feedback, maar eigenlijk is het een oordeel. De kans is groot dat de ander direct in de verdediging schiet.

“Hoezo niet betrokken?”
“Dat klopt helemaal niet.”
“Je weet niet wat ik allemaal doe.”

Het gesprek gaat vervolgens niet meer over ontwikkeling, maar over gelijk krijgen.

Vergelijk dat eens met:

“Ik merk dat je tijdens de laatste drie overleggen weinig hebt ingebracht. Ik ben benieuwd wat daarachter zit.”

De boodschap is vrijwel hetzelfde.

Maar de impact is totaal anders.

In plaats van een conclusie uit te spreken, deel je een observatie en nodig je de ander uit om zijn of haar verhaal te vertellen.

Waarom we zo snel oordelen

Oordelen geven ons een gevoel van duidelijkheid.

Als iemand een afspraak mist, denken we al snel:
“Hij is niet betrouwbaar.”

Als iemand stil is tijdens een overleg:
“Zij is niet betrokken.”

Maar wat we vaak vergeten, is dat we gedrag zien en daar vervolgens zelf betekenis aan geven. Misschien was die collega juist druk bezig om een probleem voor een klant op te lossen. Misschien is die medewerker van nature meer afwachtend in groepen. Misschien speelt er iets waar jij geen weet van hebt.

Nieuwsgierig zijn betekent dat je erkent dat je niet alles weet.

En dat vraagt meer van ons dan het geven van een oordeel.

De kracht van nieuwsgierigheid

Nieuwsgierigheid betekent niet dat je gedrag goedkeurt of moeilijke gesprekken uit de weg gaat.

Integendeel.

Het betekent dat je bereid bent eerst te begrijpen voordat je begrepen wilt worden.

Dat je vragen stelt voordat je conclusies trekt. Dat je onderzoekt voordat je veroordeelt.

Juist daardoor ontstaat ruimte voor echte feedback en ontwikkeling.

Een vraag voor jezelf

Denk eens terug aan een gesprek dat je onlangs hebt gevoerd over een collega, medewerker of leidinggevende.

Welke uitspraken waren observaties? En welke waren eigenlijk oordelen? Want misschien is de kwaliteit van onze gesprekken niet afhankelijk van hoe goed we feedback geven. Maar van hoe nieuwsgierig we durven te blijven.

Een oordeel geven is makkelijk.
Nieuwsgierig zijn is moeilijker.

Maar daar begint wel echte verbinding, samenwerking en groei.

Herken je deze situatie binnen jouw team of organisatie?

Dan is de kans groot dat het probleem niet zit in de bereidheid om feedback te geven, maar in de manier waarop mensen naar elkaar kijken en met elkaar in gesprek gaan.

Wil je werken aan een cultuur waarin mensen elkaar aanspreken vanuit nieuwsgierigheid in plaats van oordeel?

Bekijk dan mijn trainingen op het gebied van feedback, communicatie en samenwerking of neem vrijblijvend contact op om van gedachten te wisselen over jullie situatie.

???? Lees meer over feedback

???? Neem contact op